Izrael

Warunki naturalne

Palestyna położona jest we wschodniej ścianie Morza Śródziemnego. Kraj posiada długą linię brzegową a wzdłuż morza ciągnął się pas żyznych nizin. Na wschodzie znajduje się stepowy płaskowyż i góry, gdzie hodowla owiec i kóz zastępowała rolnictwo. Strategiczne położenie Palestyny i Syrii pomiędzy Egiptem faraonów a państwami bliskowschodnimi powodowało, że ziemie te były najeżdżane przez ościenne potęgi.

Ludność

Ziemie Palestyny zamieszkiwało wiele ludów. Pierwsi na te tereny przybyli Amoryci i Kananejczycy w III tyś. p.n.e. W religii Kananejczyków pojawia się, popularny wśród ludów bliskowschodnich, motyw boga zmartwychwstałego.

Na wybrzeżu, na trasie morskich i karawanowych szlaków kupieckich, powstało wiele miast jak Tyr, Sydon, Babylos. Ich mieszkańcy, Fenicjanie, prowadzili handel i kolonizację w całym basenie Morza Śródziemnego. Fenicjanie są wynalazcami 22- literowego pisma alfabetycznego.

Palestyna przyciągała koczownicze plemiona z Pustyni Arabskiej (Hebrajczyków i Aramjeczyków) oraz tzw. „Ludy morza” (Filistynów, od których Palestyna wzięła nazwę).

Historia Narodu Wybranego

Według Biblii, protoplasta Izraelitów- Abraham przywędrował z mezopotamskiego miasta Ur do Palestyny zwanej Kanaanem. Z Kanaanu potomkowie Hebrajczyków przenieśli się do Egiptu. Niekorzystne okoliczności (wykorzystywanie jako taniej siły roboczej) spowodowały, że Izraelici z Egiptu wywędrowali do Kanaanu („Ziemi Obiecanej”), pod wodzą Mojżesza, około XII/XII w. Po przybyciu podboju Kanaan, Izraelici podzieli zdobyte ziemie pomiędzy 12 plemion. Do XI w. plemiona hebrajskie łączyło tylko religijne przymierze, nie wykształcono instytucji centralnej władzy. W IX zagrożenie ze strony wojowniczych Filistynów spowodowało konsolidację plemion. Pierwszym królem został Saul, po nim na tronie zasiadł Dawid (1000-965 r. p.n.e.), który pokonał Filistynów, podporządkował sobie Aramjeczyków i Damaszek oraz zdobył Jerozolimę, Damaszek. Następcą Dawida był Salomon (965-932 r. p.n.e.). Dziełem tego króla jest budowa świątyni jerozolimskiej oraz rozwój gospodarczy kraju. Po śmierci Salomona jego państwo rozpadło się na Judę na południu (ze stolicą w Jerozolimie) oraz Izrael na północy (ze stolicą w Samarii). Królestwo Judy zostało podbite w 587 r. p.n.e. przez babilońskiego władcę Nabuchodnozora. Paradoksalnie „Niewolna Babilońska” przyczyniła się do umocnienia religii żydowskiej. Palestyna znajdowała się we władzy Babilończyków do 538 r. p.n.e., kiedy kontrolę nad nią przejęli Persowie. Po panowaniu perskim nastała władza królów helleńskich a potem rzymska. Długi okres niewoli i podległości innym potęgom spowodował, iż wielu Hebrajczyków rozproszyło się po świecie. Tę „emigrację” określa się diasporą.

Biblia i prorocy

Judaizm to wyznanie monoteistyczne, które ukształtowało się w II tyś. p.n.e. Jest to religia narodowa żydów, ściśle powiązana z ich dziejami. Biblia jest świętą księgą Judaizmu (dla Żydów Biblię stanowi tylko Stary Testament). W Biblii zapisana jest nie tylko historia Żydów ale także ich tradycja, prawo, drobiazgowe przepisy dotyczące tego jak należy czcić Boga. Innym ważnym dla Judaizmu dokumentem jest Talmud, który zwiera prawa i przepisy religijne. Cechą charakterystyczną dla Judaizmu jest wiara w Mesjasza. W czasach Niewoli Babilońskiej Żydzi wierzyli, że Bóg ześle im swego pomazańca. Mesjasz miał wybawić Naród Wybrany od cierpienia i niewoli. Ważną rolę w historii i religii żydowskiej odegrali prorocy (heb. wołający). Prorocy mieli być powołani przez Boga do wskazywania słusznej drogi życia: walczyli z wpływami pogańskimi, pustym rytualizmem, głosili nadejście Mesjasza..